1) معرفی کلی
قابلیت جلوگیری از استال یک عملکرد کمکی در درایو است که برای پایدار نگه داشتن موتور در زمان شتابگیری و کاهش سرعت استفاده میشود. در بسیاری از کاربردهای صنعتی، اگر بار مکانیکی سنگین باشد یا زمان شتاب بیش از حد کوتاه انتخاب شود، جریان موتور در هنگام شتابگیری افزایش مییابد. در چنین شرایطی درایو میتواند قبل از رسیدن به خطای اضافهجریان، روند افزایش فرکانس را موقتاً متوقف کند تا جریان موتور کاهش یابد و سپس شتابگیری ادامه پیدا کند.
در زمان کاهش سرعت نیز ممکن است انرژی برگشتی از موتور، باعث بالا رفتن ولتاژ باس دیسی شود. اگر این ولتاژ بیش از حد بالا برود، امکان ایجاد خطای اضافهولتاژ وجود دارد. در این حالت، قابلیت جلوگیری از استال میتواند روند کاهش فرکانس را موقتاً نگه دارد تا ولتاژ باس به محدوده ایمن برگردد.
این قابلیت جایگزین حفاظتهای اصلی اضافهجریان، اضافهبار یا اضافهولتاژ نیست. هدف آن جلوگیری از رسیدن سیستم به شرایط خطا و کمک به ادامه کار پایدار درایو است.
۲) جلوگیری از استال چیست و چه کاری انجام میدهد؟
استال در این راهنما به وضعیتی گفته میشود که موتور به دلیل بار سنگین، شتابگیری بسیار سریع، یا انرژی برگشتی در زمان کاهش سرعت، از حالت کار پایدار خارج میشود. در این وضعیت جریان موتور یا ولتاژ باس دیسی به محدودهای نزدیک میشود که میتواند باعث توقف درایو یا خطا شود.
در هنگام شتابگیری، درایو جریان موتور را با حد تنظیمشده مقایسه میکند. اگر جریان از حد مجاز عبور کند، افزایش فرکانس خروجی موقتاً متوقف میشود. پس از کاهش جریان به محدوده مناسب، شتابگیری دوباره ادامه مییابد.
در هنگام کاهش سرعت، درایو ولتاژ باس دیسی را بررسی میکند. اگر ولتاژ از حد تنظیمشده بالاتر رود، کاهش فرکانس متوقف یا کند میشود. پس از بازگشت ولتاژ به محدوده مجاز، کاهش سرعت ادامه مییابد.
| وضعیت | رفتار درایو | هدف |
| شتابگیری با بار سنگین | توقف موقت افزایش فرکانس در صورت بالا بودن جریان | جلوگیری از خطای اضافهجریان |
| کاهش سرعت با بار اینرسیدار | توقف موقت کاهش فرکانس در صورت بالا بودن ولتاژ باس | جلوگیری از خطای اضافهولتاژ |
| بازگشت به محدوده ایمن | ادامه شتابگیری یا کاهش سرعت | حفظ حرکت نرم و پایدار موتور |
۳) کاربردهای پیشنهادی
این قابلیت برای کاربردهایی مناسب است که در آنها بار مکانیکی میتواند باعث افزایش جریان در زمان شتابگیری یا افزایش ولتاژ باس در زمان کاهش سرعت شود. انتخاب درست زمان شتاب، زمان کاهش سرعت و حدود حفاظتی باعث عملکرد بهتر این قابلیت میشود.
| محل استفاده (کاربرد) | دلیل مناسب بودن | نکته راهاندازی |
| نوار نقاله و بالابر سبک | در شروع حرکت ممکن است جریان موتور افزایش یابد | زمان شتاب را خیلی کوتاه انتخاب نکنید. |
| فن و بلوئر | اینرسی بالا میتواند کاهش سرعت را سخت کند | حد ولتاژ باس و زمان کاهش سرعت را بررسی کنید. |
| سانتریفیوژ و بارهای اینرسیدار | انرژی برگشتی در کاهش سرعت زیاد است | در صورت نیاز زمان کاهش سرعت را افزایش دهید. |
| میکسر و ماشینآلات عمومی | تغییر بار میتواند باعث افزایش جریان شود | حد جریان استال را متناسب با جریان نامی تنظیم کنید. |
اگر بار بسیار سبک است یا زمان شتاب و کاهش سرعت به اندازه کافی طولانی انتخاب شده است، فعال بودن این قابلیت ممکن است اثر قابل مشاهده زیادی نداشته باشد.
4) تفاوت جلوگیری از استال با حفاظتهای خطا
حفاظتهای خطا معمولاً زمانی عمل میکنند که مقدار جریان، ولتاژ یا دما از حد مجاز عبور کرده باشد. در این حالت خروجی درایو قطع میشود و خطا نمایش داده میشود. اما جلوگیری از استال قبل از رسیدن به این شرایط عمل میکند و تلاش میکند با کنترل روند شتابگیری یا کاهش سرعت، از ایجاد خطا جلوگیری کند.
بنابراین این قابلیت یک عملکرد کنترلی پیشگیرانه است. اگر شرایط بار بسیار شدید باشد یا تنظیمات نامناسب انتخاب شوند، ممکن است با وجود فعال بودن آن، حفاظت اصلی درایو همچنان عمل کند.
| ویژگی | جلوگیری از استال | حفاظت خطا |
| هدف | پیشگیری از رسیدن به وضعیت بحرانی | قطع خروجی پس از عبور از حد خطا |
| رفتار درایو | نگه داشتن موقت شتاب یا کاهش سرعت | قطع خروجی و نمایش خطا |
| زمان عملکرد | قبل از ایجاد خطا | بعد از تشخیص خطا |
| اثر روی تولید | کمک به ادامه کار سیستم | توقف فرآیند تا رفع خطا |
مقایسه نموداری رفتار در شتاب و کاهش سرعت
نمودارهای زیر رفتار مفهومی قابلیت جلوگیری از استال را نشان میدهند. مقدارهای واقعی به مشخصات موتور، بار مکانیکی، ولتاژ ورودی، زمان شتاب، زمان کاهش سرعت و تنظیمات درایو بستگی دارد.


5) شرطهای اصلی قبل از استفاده
قبل از فعالسازی، مشخصات موتور و پارامترهای پایه باید بهدرستی تنظیم شوند. بهویژه جریان نامی موتور، زمان شتاب، زمان کاهش سرعت و سطح ولتاژ باس باید با کاربرد واقعی هماهنگ باشند.
| شرط | توضیح | اقدام پیشنهادی |
| جریان نامی موتور | حد جریان استال بر اساس جریان نامی موتور تعیین میشود. | جریان نامی را مطابق پلاک موتور وارد کنید. |
| زمان شتاب | زمان خیلی کوتاه باعث افزایش جریان در شروع حرکت میشود. | برای بار سنگین، زمان شتاب را افزایش دهید. |
| زمان کاهش سرعت | زمان خیلی کوتاه میتواند ولتاژ باس را بالا ببرد. | برای بارهای اینرسیدار، زمان کاهش سرعت را افزایش دهید. |
| وضعیت بار | بار گیرکرده یا مکانیکی نامناسب باعث تکرار عملکرد استال میشود. | بار مکانیکی و مسیر حرکت را بررسی کنید. |
| ولتاژ ورودی | نوسان ولتاژ میتواند تنظیمات کاهش سرعت را تحت تأثیر قرار دهد. | ولتاژ شبکه و باس دیسی را در مانیتور بررسی کنید. |
6) پارامترهای مهم و اثر هرکدام
پارامترهای اصلی این قابلیت در گروه F قرار دارند. مقدارهای پیشفرض زیر مطابق تنظیمات فعلی درایو برای شروع تست اولیه در نظر گرفته شدهاند و باید متناسب با موتور و بار اصلاح شوند.
| پارامتر | نام نمایشی | محدوده | پیشفرض پیشنهادی | توضیح |
| F59 | Acceleration Stall Prevention | ۰ تا ۱ | 1 | فعال یا غیرفعال کردن جلوگیری از استال در زمان شتابگیری |
| F60 | Stall Prevention Level | 2۰ تا ۲۰۰% | ۱۵۰ درصد | حد جریان مجاز در زمان شتابگیری، بر اساس درصد جریان نامی موتور |
| F61 | Deceleration Stall Prevention | ۰ تا ۱ | 1 | فعال یا غیرفعال کردن جلوگیری از اضافهولتاژ در زمان کاهش سرعت |
| F62 | DC Bus Stall Level | مطابق کلاس ورودی درایو (تکفاز یا سه فاز) | ۳۷۰ یا ۷۷۰ | حد ولتاژ باس برای توقف موقت کاهش سرعت |
| H33 | Motor Rated Current | مطابق پلاک موتور | – | مبنای محاسبه حد جریان شتابگیری |
| ACC | Acceleration Time | مطابق کاربرد | ۵ ثانیه | زمان شتاب؛ مقدار خیلی کم میتواند باعث عملکرد مکرر استال شود. |
| dEC | Deceleration Time | مطابق کاربرد | ۵ ثانیه | زمان کاهش سرعت؛ مقدار خیلی کم میتواند باعث افزایش ولتاژ باس شود. |
درایو در مقدارهای پیشفرض، جلوگیری از استال در شتاب و کاهش سرعت را فعال میکند و حد جریان شتابگیری را حدود ۱۵۰ درصد جریان نامی موتور در نظر میگیرد. مقدار مرجع ولتاژ باس نیز بسته به کلاس ورودی درایو متفاوت است.
7) فعالسازی و تنظیم اولیه
برای استفاده اولیه، ابتدا نوع موتور، جریان نامی موتور و زمانهای شتاب و کاهش سرعت را تنظیم کنید. سپس پارامترهای جلوگیری از استال را فعال کنید و اولین تست را با بار سبک انجام دهید.
| مرحله | عملیات | مقدار پیشنهادی اولیه |
| 1 | تنظیم نوع موتور و مشخصات پلاک | مطابق موتور نصبشده |
| 2 | تنظیم جریان نامی موتور | مطابق پلاک موتور |
| 3 | تنظیم زمان شتاب | متناسب با بار؛ برای شروع خیلی کوتاه نباشد |
| 4 | فعالسازی جلوگیری از استال در شتاب | F59 = 1 |
| 5 | تنظیم حد جریان شتابگیری | F60 = 150% |
| 6 | فعالسازی جلوگیری از استال در کاهش سرعت | F61 = 1 |
| 7 | تنظیم حد ولتاژ باس | مطابق کلاس ورودی درایو |
| 8 | تست اولیه | بدون بار یا با بار سبک |
8) نکات تنظیم و بهرهبرداری
اگر در زمان شروع حرکت، شتابگیری متوقف میشود یا زمان رسیدن به فرکانس هدف طولانی است، ابتدا جریان موتور و مقدار پارامتر F60 را بررسی کنید. مقدار خیلی پایین F60 باعث حساسیت زیاد میشود و مقدار خیلی بالا ممکن است قبل از مداخله، جریان را بیش از حد افزایش دهد.
اگر در زمان کاهش سرعت خطای اضافهولتاژ رخ میدهد، مقدار پارامتر F62 و زمان کاهش سرعت را بررسی کنید. برای بارهای اینرسیدار، معمولاً افزایش زمان کاهش سرعت یا استفاده از مقاومت ترمز میتواند لازم باشد.
| علامت مشاهدهشده | علت محتمل | اقدام پیشنهادی |
| شتابگیری کند یا مکثهای مکرر | حد جریان پایین یا بار سنگین | پارامتر F60 را بررسی و در صورت نیاز افزایش دهید. |
| خطای اضافهجریان در شروع | زمان شتاب خیلی کوتاه یا بار گیرکرده | زمان شتاب و وضعیت مکانیکی بار را بررسی کنید. |
| خطای اضافهولتاژ هنگام توقف | زمان کاهش سرعت کوتاه یا اینرسی بالا | زمان کاهش سرعت را افزایش دهید یا پارامتر F62 را بررسی کنید. |
| توقف طولانی در کاهش سرعت | ولتاژ باس نزدیک حد تنظیمشده باقی میماند | بار اینرسیدار و نیاز به ترمز مقاومتی را بررسی کنید. |
| تغییر محسوس سرعت زیر بار | مداخله مکرر جلوگیری از استال | تنظیم بار، زمان شتاب و حد جریان را بازبینی کنید. |
9) راهاندازی سریع
برای تست اولیه محافظهکارانه، مراحل زیر پیشنهاد میشود.
| ردیف | تنظیم | مقدار پیشنهادی |
| 1 | نوع موتور | مطابق موتور نصبشده |
| 2 | جریان نامی موتور | مطابق پلاک موتور |
| 3 | زمان شتاب | برای بار سنگین کوتاه انتخاب نشود |
| 4 | زمان کاهش سرعت | برای بار اینرسیدار کوتاه انتخاب نشود |
| 5 | F59 | 1 |
| 6 | F60 | ۱۵۰ درصد برای شروع تست، سپس بر اساس جریان واقعی اصلاح شود |
| 7 | F61 | 1 |
| 8 | F62 | مطابق کلاس ورودی درایو |
| 9 | تست اولیه | بدون بار یا با بار سبک |
پس از موفقیت در تست اولیه، مقدار پارامترهای F60 و F62 و زمانهای شتاب و کاهش سرعت را با توجه به جریان واقعی، ولتاژ باس و رفتار مکانیکی بار تنظیم کنید.
