1. معرفی کلی

پارامتر‌های I20 تا I24 برای تعیین عملکرد پنج ترمینال ورودی دیجیتال درایو استفاده می‌شوند. با این پارامتر‌ها، کاربر می‌تواند مشخص کند هر پایه ورودی چه فرمانی را اجرا کند؛ مانند حرکت رو به جلو، حرکت معکوس، توقف اضطراری، ریست خطا، حرکت، JOG انتخاب سرعت‌های چندمرحله‌ای، انتخاب زمان‌های چندگانه شتاب و کاهش سرعت، افزایش و کاهش فرکانس، فرمان سه‌سیمه، تعلیق برنامه، PLC بایپس PID. و توقف موقت شتاب/کاهش سرعت. این قابلیت باعث می‌شود تابلو برق بتواند با چند شستی، کلید سلکتوری، رله کمکی، سنسور یا خروجی، PLC رفتار درایو را متناسب با نیاز فرآیند کنترل کند. انتخاب درست عملکرد ورودی‌ها، شرط اصلی راه‌اندازی ایمن، قابل پیش‌بینی و ساده برای اپراتور است.

2. آشنایی با ترمینال‌های و پارامتر‌ها

در هر یک از پنج ورودی دیجیتال با یک پارامتر از گروه ورودی تنظیم می‌شود. مقدار وارد‌شده در هر پارامتر، عملکرد همان ترمینال را تعیین می‌کند.

بهتر است هر عملکرد مهم فقط به یک ترمینال اختصاص داده شود. اختصاصیک عملکرد به چند ترمینال می‌تواند باعث رفتار نامشخص در تابلو شود؛ به‌ویژه برای فرمان‌های حرکتی، توقف اضطراری، ریست خطا، تعلیق برنامه PLC و بایپس PID.

3. جدول عملکرد‌های قابل انتخاب

عملکرد را در پارامتر متناظر با ترمینال موردنظر وارد کنید.

4. توضیح کامل قابلیت‌ها

1-4. فرمان‌های حرکت رو به جلو و معکوس

کد 0 برای فرمان حرکت رو به جلو و کد 1 برای فرمان حرکت معکوس استفاده می‌شود. در کاربرد‌های معمول، یک ترمینال برای FX و یک ترمینال برای RX در نظر گرفته می‌شود. فعال شدن یکی از این ورودی‌ها، درایو را در جهت متناظر راه‌اندازی می‌کند؛ به شرطی که فرمان ترمینالی در تنظیمات اصلی درایو مجاز و خطای فعالی وجود نداشته باشد. اگر هر دو فرمان جهت به‌صورت همزمان فعال شوند، یا سیم‌بندی جهت‌ها نامشخص باشد، حرکت قابل پیش‌بینی نخواهد بود و باید در مدار فرمان از این حالت جلوگیری شود. استفاده از کنتاکت‌های کمکی یا منطق PLC برای جلوگیری از فعال شدن همزمان FX و RX توصیه می‌شود.

احتیاط: قبل از تست جهت چرخش، موتور را بدون بار یا با بار ایمن راه‌اندازی کنید و جهت واقعی موتور را با نیاز ماشین مقایسه کنید.

2-4. توقف اضطراری و ریست خطا

ریست خطا فقط پس از رفع علت خطا باید انجام شود. اگر خطا همچنان وجود داشته باشد، ریست کردن باعث راه‌اندازی ایمن دستگاه نخواهد شد و خطا دوباره ظاهر می‌شود.

3-4. حرکت JOG

کد 4 برای حرکت JOG استفاده می‌شود. در این حالت، با فعال شدن ورودی، JOG درایو با فرکانس JOG حرکت می‌کند و برای تنظیم مکانیکی، تست جهت، حرکت کوتاه، نخکشی، جابه‌جایی آرام یا تنظیم اولیه دستگاه مناسب است.

با قطع فرمان، JOG درایو به وضعیت فرکانس مرجع اصلی یا حالت توقف بازمی‌شود؛ بسته به اینکه فرمان حرکت اصلی فعال باشد یا نه.

4-4. انتخاب سرعت‌های چندمرحله‌ای

کد‌های 6، 5 و 7 برای انتخاب سرعت‌های چندمرحله‌ای استفاده می‌شوند. با این سه ورودی، کاربر می‌تواند یکی از هشت حالت سرعت را انتخاب کند. حالت صفر از فرکانس مرجع اصلی استفاده می‌کند و حالت‌های یک تا هفت از سرعت‌های از پیش تنظیم‌شده استفاده می‌کنند.

برای استفاده از این قابلیت، سه ترمینال دیجیتال را به کد‌های 6، 5 و 7 اختصاص دهید. اگر فقط یک یا دو ورودی تعریف شود، تعداد حالت‌های قابل انتخاب کمتر می‌شود، اما همان ورودی‌های تعریف‌شده همچنان می‌توانند بین حالت‌های موجود جابه‌جا شوند.

5-4. انتخاب زمان‌های چندگانه شتاب و کاهش سرعت

کد‌های 9، 8 و 10 برای انتخاب زمان‌های مختلف شتاب‌گیری و کاهش سرعت استفاده می‌شوند. این قابلیت فرکانس مرجع را تغییر نمی‌دهد؛ فقط شیب رسیدن به فرکانس هدف یا شیب کاهش سرعت را تغییر می‌دهد.

6-4. افزایش و کاهش فرکانس با ورودی UP/DOWN

کد 15 برای افزایش فرکانس مرجع و کد 16 برای کاهش فرکانس مرجع استفاده می‌شود. این قابلیت برای مواقعی مناسب است که اپراتور بخواهد بدون ورود به منوی فرکانس، با دو شستی روی تابلو سرعت را کم یا زیاد کند.

در حالت پل‌های، هر بار فعال شدن ورودی به اندازه مقدار Step تنظیم‌شده فرکانس را تغییر می‌دهد. در حالت نگهداشتن، با طولانی‌تر شدن مدت فشردن کلید، تغییر فرکانس به‌صورت تکرارشونده و سریع‌تر انجام می‌شود. برای نرم‌تر شدن تغییر سرعت، مقدار Step را کوچک‌تر و فاصله‌های زمانی تکرار را بزرگ‌تر انتخاب کنید.

7-4. فرمان سه‌سیمه

کد 17 برای منطق فرمان سه‌سیمه استفاده می‌شود. در این روش معمولاً فرمان‌های Start رو به جلو و Start معکوس به‌صورت لحظه‌ای عمل می‌کنند و یک ورودی جداگانه نقش اجازه کار یا توقف را دارد. تا زمانی که ورودی سه‌سیمه در وضعیت مجاز باشد، فرمان راه‌اندازی می‌تواند نگه داشته شود؛ با قطع این ورودی، درایو از حالت کار خارج می‌شود.

این روش برای تابلوهایی مناسب است که از شستی‌های لحظه‌ای Start و Stop استفاده می‌کنند. قبل از استفاده، مدار فرمان باید به دقت تست شود تا قطع شستی Stop. یا باز شدن اینترالک، حرکت را متوقف کند.

احتیاط: در فرمان سه‌سیمه، نوع کنتاکت Stop و وضعیت فعال بودن ورودی بسیار مهم است. قبل از اتصال به ماشین، مدار را بدون بار تست کنید.

8-4. تعلیق برنامه (PLC Suspend)

کد 18 برای توقف موقت اجرای توالی PLC استفاده می‌شود. این قابلیت فقط هنگامی عمل می‌کند که منبع فرکانس در حالت PLC قرار داشته باشد. با فعال شدن ورودی، مرحله جاری، زمانسنج آن و توالی تغییر جهت برنامه متوقف می‌شوند و فرکانس خروجی در مقدار واقعی همان لحظه نگه داشته می‌شود. فرمان‌های RUN، STOP و حفاظت‌های درایو همچنان اولویت خود را حفظ می‌کنند. برای استفاده پایه، یکی از پارامتر‌های I20 تا I24 را روی مقدار 18 قرار دهید. با غیرفعال شدن ورودی، اجرای همان مرحله از نقطه متوقف‌شده ادامه می‌یابد. در صورت نیاز به کنترل دستی فرکانس هنگام تعلیق، دو ترمینال دیگر را به کد‌های 19 و 20 اختصاص دهید. ترکیب وضعیت این دو ورودی، مرجع دستی را مطابق جدول انتخاب می‌کند و تغییر فرکانس با زمان‌های اصلی شتاب و کاهش سرعت انجام می‌شود.

در تنظیم فعلی دستگاه، خاموش بودن همزمان ورودی‌های کد 19 و 20 به معنی نگهداشتن فرکانس است و مرجع دستی انتخاب نمی‌شود. اگر مرجع انتخاب‌شده صفر باشد، سرعت تا صفر کاهش می‌یابد؛ در صورت باقی بودن فرمان، RUN با افزایش دوباره مرجع، درایو می‌تواند با شیب شتاب اصلی راه‌اندازی شود.

9-4. بایپس PID و انتخاب مرجع عادی

کد 21 برای تغییر موقت بین کنترل PID و مرجع عادی فرکانس استفاده می‌شود. این قابلیت زمانی کاربرد دارد که کنترل خودکار فرآیند با PID فعال است، اما اپراتور یا سیستم کنترل می‌خواهد برای مدتی سرعت موتور از مرجع عادی درایو تعیین شود. تنظیمات PID حذف نمی‌شوند و پس از غیرفعال شدن ورودی، کنترل PID دوباره برقرار می‌شود. برای استفاده از این قابلیت، یکی از پارامتر‌های I20 تا I24 را روی مقدار 21 قرار دهید. ترمینال متناظر به فرمان بایپس PID اختصاص می‌یابد. برای مشاهده عملکرد صحیح، کنترل PID باید فعال باشد و منبع مرجع عادی فرکانس نیز از قبل روی مقدار مناسب تنظیم شده باشد.

10-4. توقف موقت شتاب و کاهش سرعت

کد 24 برای توقف موقت روند شتاب‌گیری یا کاهش سرعت استفاده می‌شود. با فعال شدن این ورودی، تغییر تدریجی فرکانس متوقف می‌شود و با غیرفعال شدن ورودی، حرکت دوباره به سمت فرکانس هدف ادامه می‌یابد. این قابلیت برای فرآیندهایی مناسب است که لازم است در حین تغییر سرعت، برای مدت کوتاهی روی یک سرعت میانی باقی بمانند.

5. ترکیب‌های کاربردی چندورودی

در جدول زیر چند نمونه تنظیم رایج آورده شده است. این نمونه‌ها الزامی نیستند، اما برای شروع راه‌اندازی و تست تابلو برق می‌توانند راهنمای خوبی باشند.

6. سیم‌بندی ورودی و وضعیت فعال

معنی روشن یا خاموش بودن هر ورودی به نوع سیم‌بندی ورودی مشترک بستگی دارد. در تابلوهایی که ورودی‌ها با روش NPN سیم‌بندی می‌شوند، فعال شدن ورودی با منطق همان سیم‌بندی تشخیص داده می‌شود. در روش PNP نیز وضعیت فعال ورودی متناسب با تغذیه مثبت ورودی‌ها تعیین می‌شود.

پس از پایان سیم‌بندی و پیش از اتصال موتور یا بار واقعی، وضعیت هر ورودی را از روی نمایشگر یا رفتار عملکرد تست کنید. ورودی‌های توقف اضطراری، جهت حرکت، سه‌سیمه، UP/DOWN، ریست خطا PLC Suspend، و بایپس PID باید جداگانه آزمایش شوند. هنگام آزمایش، PLC Suspend منبع فرکانس را در حالت PLC قرار دهید و مرجع‌های دستی را روی مقدار ایمن تنظیم کنید. هنگام آزمایش بایپس PID نیز مرجع عادی فرکانس را روی مقدار ایمن قرار دهید.

7. فعال‌سازی، تنظیمات اولیه و راه‌اندازی سریع

راه‌اندازی سریع.

• برای شروع، تنظیمات پیش‌فرض P1 تا P5 را بررسی کنید و فقط موارد لازم را تغییر دهید؛

• برای فرمان حرکتی، ابتدا FX و RX را جداگانه تست کنید و از فعال نشدن همزمان آنها مطمئن شوید؛

• برای سرعت‌های چندمرحله‌ای، سه ورودی سطح پایین، میانی و بالا را تعریف و سپس جدول حالت‌ها را با PLC یا کلید سلکتوری تست کنید؛

• برای UP/DOWN مقدار Step و حالت عملکرد کلید را متناسب با نیاز اپراتور تنظیم کنید؛

• برای فرمان سه‌سیمه، حتماً شستی Stop و اینترالک‌ها را بدون بار و سپس زیر بار تست کنید؛

• برای PLC Suspend ابتدا حالت PLC و فرمان RUN را برقرار کنید، سپس کد 18 را فعال و غیرفعال کنید و در صورت استفاده از کد‌های 19 و، 20 هر چهار ترکیب انتخاب مرجع را بدون بار آزمایش کنید؛ و

• برای بایپس، PID ابتدا عملکرد PID و مرجع عادی Frq را جداگانه بررسی کنید؛ سپس یکی از I20 تا I24 را روی 21 قرار دهید و تغییر حالت را با فرکانس ایمن آزمایش کنید.

8. نکات ایمنی، محدودیت‌ها و عیب‌یابی

1-8. نکات ایمنی و محدودیت‌ها

• ترمینال‌های ورودی دیجیتال فرمان کنترلی هستند و جایگزین تجهیزات ایمنی مستقل، فیوز، کلید حفاظتی یا مدار اضطراری استاندارد نمی‌شوند؛

• قبل از تغییر عملکرد هر ترمینال، بررسی کنید آن ترمینال در تابلو به چه تجهیزی متصل است؛

• فرمان‌های جهت رو به جلو و معکوس نباید همزمان فعال شوند؛

• برای توقف اضطراری، نوع کنتاکت، سیم‌بندی مشترک و واکنش واقعی دستگاه باید با دقت تست شود؛

• برای ورودی‌های انتخاب چندمرحله‌ای، تغییر همزمان چند ورودی ممکن است باعث عبور کوتاه از حالت‌های میانی شود؛ در فرآیند‌های حساس از PLC یا منطق ایمن استفاده کنید؛

• پس از هر تغییر، دستگاه ابتدا بدون بار و سپس در شرایط واقعی فرآیند تست شود؛

• PLC Suspend جایگزین فرمان Stop یا مدار توقف اضطراری نیست و در زمان فعال بودن آن، فرمان توقف و حفاظت‌های درایو همچنان باید قابل استفاده باشند؛

• پیش از استفاده از انتخاب مرجع دستی در حالت تعلیق، حداقل و حداکثر فرکانس و زمان‌های اصلی شتاب/کاهش سرعت بررسی شود تا تغییر مرجع باعث تغییر ناخواسته سرعت نشود؛

• توجه شود بایپس PID جایگزین فرمان توقف یا مدار توقف اضطراری نیست و فقط منبع تعیین فرکانس را تغییر می‌دهد؛ و

• پیش از فعال کردن بایپس، PID مرجع عادی Frq و محدوده مجاز سرعت بررسی شود تا تغییر حالت باعث افزایش یا کاهش ناخواسته سرعت نشود.

2-8. عیب‌یابی سریع